MẸ KHÔN, CON GIỎI

MẸ KHÔN, CON GIỎI

Vương Lăng, người đất Bái, là người hào trưởng trong chuyện.

Cao Tổ nhà Hán, lúc còn hàn vi, quí Vương Lăng như anh. Khi Cao Tổ khởi binh đáp dẹp, Vương Lăng có vài nghìn quân, đem đi phụ theo Cao Tổ.

Hạng Vũ thấy thế, bắt mẹ Vương Lăng giam ở trong quân. Sứ giả của Lăng đến, Hạng Vũ bách mẹ Lăng phải dụ Lăng về với mình.

Bà mẹ Lăng, lúc tiễn sứ giả ra một mình, khóc mà bảo rằng:

Ngươi nên vì thiếp già này nhắn bảo hộ Lăng một câu: "Cứ hết lòng mà theo thờ Hán Vương, chớ vì có thiếp già đây mà sinh ra nhị tâm nhé".

Nói đoạn, bà cầm gươm tự đâm chết cốt ý để khuyến khích Vương Lăng giữ cho bền lòng.

HÁN SỬ

GlẢI NGHĨA

- Hào trưởng: người tài giỏi hơn người mà làm đàn anh cả một nơi nào.

- Cao tổ: tức là Bái Công, vua đầu nhà Tây Hán, phá nhà Tần, giết nhà Sở mà có thiên hạ.

- Hàn vi: lúc hèn hạ chưa có thế lực.

- Phụ: sáp vào, theo vào.

- Hạng Vũ: tức là Hạng Tịch khoẻ mạnh và tài khí hơn người, tranh thiên hạ với Bái Công, sau thua chết ở Cai Hạ.

- Sứ giả: kẻ người ta sai đi để thay mặt nói hay làm việc gì.

- Bách: bắt phải.

- Dụ: khuyên bảo dỗ dành.

- Hán Vương: vua đất Hán, tức là Hán Cao Tổ.

- Nhị tâm: không thật lòng, đi với người này mà lòng vẫn còn nghĩ đến người kia.

NHỜI BÀN

Đang lúc thiên hạ loạn lạc, quần hùng nổi lên, dù người có mắt tinh đời cũng chưa dễ đoán được sau này ai là vua, ai là giặc.

Như Bái Công và Hạng Vũ đây, đôi bên bấy giờ đang tranh đấu. Bái Công cứ thua luôn, Hạng Vũ cứ được luôn, lại càng khó biết sự thống nhất về tay ai hơn nữa. Thế mà khen thay, bà mẹ Vương Lăng biết con qui phục Bái Công là phải, trước thì liều thân để khuyên con, sau thì thí thân để vững lòng con, thực là một bực đàn bà khôn ngoan, sáng suốt hiếm có vậy. Cho nên người đời trước có câu khen rằng: “Mẫu hề hà trí, tử hề hà trung, nhất môn mẫu tử, vạn cổ anh phong” nghĩa là mẹ sao mà khôn như thế, con sao mà trung như thế, một nhà mẹ con tiếng thơm muôn đời, thật là đáng vậy.

Cổ Học Tinh Hoa - Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân biên soạn
theo bản in của Vĩnh Hưng Long Thư Quán xuất bản năm 1928

NHỜI BÌNH
Câu chuyện sau đây kể lại mẫu gương bà mẹ kiên trung, sẵn sàng chết vì đạo Chúa và khôn ngoan khuyên bảo từng người con của mình giữ trọn Luật Môi-sê.

Bài trích sách Macabêô quyển thứ hai (2 Mcb 7, 1.20-23.27b-29)

Hồi ấy, có bảy anh em bị bắt cùng với bà mẹ. Vua Antiôkhô cho lấy roi và gân bò mà đánh họ, để bắt họ ăn thịt heo là thức ăn luật Mô-sê cấm.

Bà mẹ là người rất mực xứng đáng cho ta khâm phục và kính cẩn ghi nhớ. Bà thấy bảy người con trai phải chết nội trong có một ngày, thế mà bà vẫn can đảm chịu đựng nhờ niềm trông cậy bà đặt nơi Đức Chúa. Bà dùng tiếng mẹ đẻ mà khuyến khích từng người một, lòng bà đầy tâm tình cao thượng; lời lẽ của bà tuy là của một người phụ nữ, nhưng lại sôi sục một chí khí nam nhi; bà nói với các con: “Mẹ không rõ các con đã thành hình trong lòng mẹ thế nào. Không phải mẹ ban cho các con hơi thở và sự sống. Cũng không phải mẹ sắp đặt các phần cơ thể cho mỗi người trong các con. Chính Đấng Tạo Hoá càn khôn đã nắn đúc nên loài người, và đã sáng tạo nguồn gốc muôn loài. Chính Người do lòng thương xót, cũng sẽ trả lại cho các con hơi thở và sự sống, bởi vì bây giờ các con trọng Luật Lệ của Người hơn bản thân mình.”

Bà nói với người con út: “Con ơi, con hãy thương mẹ: chín tháng cưu mang, ba năm bú mớm, mẹ đã nuôi nấng dạy dỗ con đến ngần này tuổi đầu. Mẹ xin con hãy nhìn xem trời đất và muôn loài trong đó, mà nhận biết rằng Thiên Chúa đã làm nên tất cả từ hư vô, và loài người cũng được tạo thành như vậy. Con đừng sợ tên đao phủ này; nhưng hãy tỏ ra xứng đáng với các anh con, mà chấp nhận cái chết, để đến ngày Chúa thương xót, Người sẽ trả con và các anh con cho mẹ.” (2 Mcb 7, 1.20-23.27b-29).

Thật là MẸ KHÔN, CON GIỎI vậy!

(xin gửi thêm Nhời Bình qua email: binhbalme@gmail.com)