ĐTC thăm Khu trại giam Liên bang Buenos Aires

Thứ Tư, 11/11/2026, là ngày cuối cùng trong chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha tại Argentina, trước khi ngài lên đường bắt đầu chuyến viếng thăm Peru, quốc gia cuối cùng của chuyến tông du 3 nước Mỹ Latinh.

Lúc quá 7 giờ sáng, sau khi từ biệt Tòa Sứ thần Tòa Thánh, Đức Thánh Cha đi xe đến trại giam cách đó gần 25 km.

Trại giam được khánh thành năm 1927 để giam giữ các đối tượng phạm tội nhẹ. Trong thời kỳ độc tài vào thập niên 1970 và 1980, cơ sở này từng giam giữ nhiều nhà hoạt động chính trị và trở thành một trung tâm tra tấn bí mật. Năm 1978, cuộc nổi dậy được biết đến với tên Motín de los colchones, hay “vụ thảm sát Khu giam số 7”, khiến hơn 60 người thiệt mạng và 85 người bị thương. Từ tháng 10/2026, những người đang thụ án tại Devoto bắt đầu được chuyển dần đến trại giam mới ở Marcos Paz, thuộc tỉnh Buenos Aires.

Khi còn là Giám mục Buenos Aires, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đến cử hành Thánh lễ Tiệc Ly chiều Thứ Năm Tuần Thánh với nghi thức rửa chân cho các tù nhân.

Đến trại giam, Đức Thánh Cha được Đức Tổng Giám mục Buenos Aires Jorge Ignacio García Cuerva tháp tùng đi qua hành lang chính để đến sân khấu được bố trí trong nhà thể thao của trại giam.

Mỗi ngày đều có thể là một khởi đầu mới

Chào mừng Đức Thánh Cha, Đức Tổng Giám mục Buenos Aires nhắc lời Chúa Giêsu “Ta ngồi tù, các ngươi đến thăm” (Mt 25,36), và cảm ơn Đức Thánh Cha đã đến nhà tù Devoto. Ngài nhấn mạnh rằng vấn đề nhà tù liên quan đến toàn xã hội. Ngài nhắc lại lời Đức Thánh Cha, cuộc đời không kết thúc khi chúng ta phạm lỗi lầm. Thiên Chúa luôn tha thứ và mở đường cho ai nhìn nhận lỗi lầm, mong muốn đổi đời. Mỗi người vẫn quý giá trước Chúa, và mỗi ngày đều có thể là một khởi đầu mới.

Các chứng từ

Chúa luôn lắng nghe và vẫn có lối thoát

Sau đó, Đức Thánh Cha lắng nghe các chứng từ, trước hết là của Cristian, 29 tuổi. Anh kể với Đức Thánh Cha rằng nghiện ma túy và rượu đã đẩy anh vào con đường phạm pháp, khiến anh mất việc và xa gia đình. Trong nhà nguyện của trại giam, anh cảm nhận Chúa Giêsu đồng hành và quyết định bước theo Người. Anh tìm lại bình an, xin Chúa và những người mình từng làm tổn thương tha thứ. Sắp mãn hạn tù, Cristian mong có việc làm, mái nhà và xây dựng gia đình. Anh nhắn nhủ những ai đang vật lộn với nghiện ngập rằng Chúa luôn lắng nghe và vẫn có lối thoát.

Hãy tìm sự giúp đỡ, vì mỗi ngày đều có thể bắt đầu lại

Còn Maximiliano, 32 tuổi, kể với Đức Thánh Cha rằng nhiều năm nghiện ma túy và rượu đã khiến anh xa gia đình. Anh day dứt vì bỏ lỡ những năm tháng bên các con gái. Trong nhà nguyện của trại giam, anh gặp lại Chúa Giêsu và cảm nhận mình vẫn là người con được Thiên Chúa yêu thương. Anh muốn xin lỗi những người mình từng làm tổn thương, tìm việc làm lương thiện và chăm sóc các con. Anh nhắn nhủ những ai đang nghiện ngập hãy tìm sự giúp đỡ, vì mỗi ngày đều có thể bắt đầu lại.

Một cuộc sống mới là điều có thể

Cuối cùng, Reinaldo Chiconi, 44 tuổi, cha của bốn người con, kể với Đức Thánh Cha rằng cuộc đời anh đã đổi khác khi còn thụ án tại Devoto. Trong nhà nguyện, qua sự đồng hành hằng tuần của cha Matías và các tình nguyện viên, anh cảm nhận Chúa Giêsu ôm lấy mình bằng tình yêu và sự tha thứ. Niềm xác tín mình là người con được Chúa yêu thương đã giúp anh tìm lại hy vọng. Sau khi mãn hạn tù, anh cố gắng sống tốt hơn, nhất là trong vai trò người cha. “Một cuộc sống mới là điều có thể”, anh nhắn nhủ.

Diễn văn của Đức Thánh Cha

Trong lời chào sau đó, Đức Thánh Cha khích lệ những người đang chấp hành án nhìn thời gian trong tù như một cơ hội để hòa giải với Thiên Chúa, trở về với gia đình và tái hòa nhập xã hội. Ngài cũng kêu gọi những người phục vụ trong các trại giam góp phần xây dựng một môi trường nhân bản hơn, nơi người thụ án được giúp đỡ để làm lại cuộc đời.

Chính qua những giới hạn, con người có thể triển nở

Sau khi cảm ơn những người đón tiếp và Cristian, Maximiliano và Reinaldo đã chia sẻ chứng từ, Đức Thánh Cha mời gọi mọi người suy tư về một kinh nghiệm chung của phận người, đó là kinh nghiệm về giới hạn. Ngài nhận xét rằng xã hội thường coi một giới hạn – bệnh tật, tuổi già và đau khổ – như một khiếm khuyết cần sửa chữa, và đơn giản hoá đến mức con người có thể tưởng mình “bất tử”. Ảo tưởng ấy, theo ngài, hiện rõ trong cảm giác toàn năng do ma túy gây ra, quyền lực hão huyền do đồng tiền dễ kiếm mang lại, cảm giác an toàn mà người ta tìm kiếm bằng cách dùng bạo lực với những người dễ bị tổn thương nhất, và tình trạng thoát khỏi sự trừng phạt bởi tham nhũng.

Trái lại, những lần vấp ngã, bệnh tật hay mất đi người thân có thể khiến chúng ta nhận ra giới hạn của mình. Trích Thông điệp Magnifica humanitas, ngài gọi đó là những bài học “hằn sâu như những vết sẹo, ghi dấu chặng đường đã qua với những lần thực thi tự do và những lần vấp ngã, với những ước mơ và thất vọng”.

Đức Thánh Cha nhìn nhận rằng sự dữ trong lòng con người có thể hủy hoại cuộc sống của nhiều người và đẩy xã hội đến chỗ vô nhân đạo. Tuy nhiên, “ngay cả khi con người đánh mất nhân tính và gây ra những thảm kịch, một ánh sáng nhỏ vẫn tiếp tục chiếu rọi”. Nhờ ân sủng Thiên Chúa, ánh sáng ấy có thể bừng lên trên những nẻo đường hoán cải và hòa giải.

Những đốm sáng hy vọng từ nhà tù

Với những người đang chấp hành án, Đức Thánh Cha nói rằng ngay giữa những đau khổ và thất bại sâu xa nhất, dù phải gánh chịu hay do chính mình gây ra, hoàn cảnh hiện tại vẫn có thể mở ra cơ hội bắt đầu lại. “Con người thường triển nở chính qua những giới hạn của mình”, ngài nhấn mạnh. Khi cảm nhận rõ những giới hạn ấy, chúng ta có thể khám phá sự khôn ngoan, nhận ra tình thương của người khác và cảm nghiệm sự hiện diện của Chúa.

Ngài nói: “Thời gian ở trại giam này có thể là dịp để bắt đầu lại, để hòa giải với Thiên Chúa và trở về với gia đình, tái hòa nhập xã hội mà không sợ hãi. Kinh nghiệm chạm đến giới hạn của mình, ‘khi được đón nhận trong sự thật, mở lòng con người ra để nhận biết dung nhan Thiên Chúa và khuôn mặt của tha nhân’ (Magnifica humanitas, 122).

Đức Thánh Cha nói đến những thiếu thốn cụ thể của cảnh tù đày, từ việc không thể tự do ra ngoài hay ôm các con mỗi ngày đến những đêm mất ngủ vì nhớ người thân hoặc nghĩ về những người mình có thể đã làm tổn thương. Ngài cũng nhắc đến nỗi thất vọng khi chẳng có ai chìa tay, tin tưởng hay giúp mình đứng dậy vào chính lúc cần đến họ nhất. Những trải nghiệm ấy có thể khiến người ta cảm thấy như đang mang một vết thương chẳng bao giờ lành.

Ngài nói tiếp và nhấn mạnh: “Nhà tù cũng là nơi có thể diễn ra những thay đổi sâu xa và những cuộc hoán cải”. Đây có thể là thời gian để trưởng thành, học hỏi và học nghề. Có những người, sau khi trải qua sự mong manh của phận người dưới hình thức đau đớn nhất, đã “biến sa mạc đời mình thành một khu vườn màu mỡ”. Nhờ ân sủng Thiên Chúa, những đốm sáng hy vọng có thể bừng lên ngay trong bóng tối dày đặc nhất và lan đến gia đình, những người làm việc trong trại giam và toàn xã hội.

Thăm viếng người tù là việc làm của lòng thương xót

Theo Đức Thánh Cha, các gia đình cũng mong đợi và cần những tia sáng ấy để có thể bước tiếp. Ngài ngỏ lời với họ: “Các bậc cha mẹ, những người vợ, những người con và các gia đình có người thân đang ở trong tù thân mến, tôi muốn nhắc anh chị em rằng khi nói về tầm quan trọng thiết yếu của đức ái, Chúa Giêsu Kitô đã đồng hóa mình với một người tù (x. Mt 25,36). Hơn nữa, trước khi hiến mạng sống để cứu độ chúng ta, chính Người cũng bị tước mất tự do, dù hoàn toàn vô tội (x. Ga 18,12)”. Ngài mời gọi các gia đình cầu xin Chúa ban sức mạnh và sự khôn ngoan cho người thân đang ở trong tù, để thời gian cô đơn và cách biệt có thể trở thành “thời gian của ân sủng và ơn cứu độ”.

Với nhân viên trại giam, các tình nguyện viên và những người làm công tác mục vụ, Đức Thánh Cha nhắc rằng công việc đầy thách thức này cũng là cơ hội để trưởng thành và vượt qua nghịch cảnh. Ngài nhìn nhận rằng sự gian dối, tham nhũng và bạo lực có thể khiến họ nản lòng hoặc cảm thấy bất lực. Nhưng “thăm viếng người tù là một việc làm của lòng thương xót mà tất cả chúng ta đều được mời gọi thực hiện”. Vì thế, ngài khích lệ họ vững vàng trong đức tin và niềm hy vọng Kitô giáo để đối diện với những thách đố hàng ngày, giúp trại giam trở nên nhân bản và tôn trọng con người hơn, và tạo điều kiện để người chấp hành án phục hồi, tái hòa nhập cộng đồng.

Sau cùng, Đức Thánh Cha nhắc chính quyền và toàn thể xã hội Argentina rằng “chính nơi những giới hạn của chúng ta mà lòng trắc ẩn, sự quan tâm chân thành trước những nhu cầu của người khác và lòng quảng đại có chỗ để triển nở” (Magnifica humanitas, 119). Ngài mời gọi họ nâng đỡ những người đóng góp cho công ích, đặc biệt đồng hành với trẻ em và người trẻ, chăm sóc và bảo vệ nhau trước những hậu quả nghiêm trọng của tội phạm.

“Chúa sẽ hỏi chúng ta đã làm gì cho từng người anh chị em của mình”, Đức Thánh Cha nói, trước khi xin Đức Mẹ Chuộc Kẻ Làm Tôi che chở mọi người và xin Thiên Chúa chúc lành cho tất cả.

Đức Thánh Cha thăm Khu trại giam Liên bang Buenos Aires   (VATICAN MEDIA)

Vatican News