Anh phải sống là câu truyện buồn của người vợ thuỷ chung đành chấp nhận hy sinh để anh phải sống gánh vác đàn con. Câu truyện này gợi ý về một thực tại: “Chúng ta phải sống, chứ không phải là tồn tại hay chỉ để sinh tồn”.
Anh phải sống!
Câu truyện ngắn “Anh phải sống” (1937) của nhà văn Khái Hưng. Kể về một gia đình của người nông thôn quê nghèo bên bờ đê Yên Phụ. Câu truyện như bao câu truyện thường ngày khác của bao gia đình sống khó nghèo bên bờ đê. Anh phải sống là câu truyện buồn của người vợ thuỷ chung đành chấp nhận hy sinh để anh phải sống gánh vác đàn con. Câu truyện này gợi ý về một thực tại: “Chúng ta phải sống, chứ không phải là tồn tại hay chỉ để sinh tồn”.
Anh phải sống kết thúc vào một đêm mưa gió bão bùng trên sông lớn. Anh Thức và chị Lạc hôm chiều tối ấy với chiếc thuyền nan ra sông vớt củi. Mưa to, gió lớn, mỗi lúc càng to, chiếc thuyền nan lật úp. Củi ra theo ra sông, thuyền nan cũng trôi mất, cả hai cùng bơi, bơi một lúc, chị Lạc đã thấm mệt. Anh bơi lại gần gắng hết sức dìu chị cùng vào bờ. Mưa vẫn rơi, gió vẫn to, trời vẫn tối, sức dường như đã đuối, chị bảo anh: “Em buông ra cho mình vào nhé!”. Câu nói ấy như thấm vào nỗi đau của người chồng, dù sao cả hai vẫn sống mới là điều an vui. Nhưng sự đời không bao giờ lại như mong muốn, anh đề nghị “Thôi ta cùng chết”. Chị lại bảo “Thằng Bò! Cái Nhớn! Cái Bé!... Không!... Anh phải sống!”. Thế rồi chị buông tay, anh bỗng thấy nhẹ đi, bơi vào bờ. Sáng sớm hôm sau, “Trong cảnh bao la, nước sông vẫn lãnh đạm chảy xuôi dòng”.
Có biết đâu, lịch sử, thời gian, đã bao người hy sinh mạng sống mình để cho ta được sống. Cái giá của sự sống lớn lắm nếu chúng ta biết được những gì chúng ta lãnh nhận được để sống. Ta sống chứ không phải để sinh tồn, hay để tồn tại. Sự sống ấy là cần cố gắng, cần hy sinh, cần nhiều năng lượng để sống. Không chỉ cho cái thân xác này, cũng chẳng là vì cái tinh thần mà cả về tâm hồn của ta nữa. Sống mới là điều quan trọng, còn nhiều người vẫn góp sức sống cho ta. Còn nhiều người đau khổ quanh ta, ta không chỉ sống cho ta, mà còn có trách nhiệm với cuộc sống quanh ta. Ta phải sống! Dòng đời vẫn lãnh cảm trôi là một trái ngược với sức sống của ta. Nếu ta chỉ sống để tồn tại, số phận ta cũng trôi theo dòng trôi lãnh cảm của nó. Ta phải sống để chống lại sự lãnh cảm của đời sống.
“Một người trong Thượng Hội Đồng tên là Cai-pha, làm thượng tế năm ấy, nói rằng: "Các ông không hiểu gì cả, các ông cũng chẳng nghĩ đến điều lợi cho các ông là: thà một người chết thay cho dân còn hơn là toàn dân bị tiêu diệt.” (Ga 11, 49 – 50). Cái giá phải trả để cứu các linh hồn là cái chết của Đấng Toàn Năng đã trở nên người tử tội. Giá ấy chuộc cho ta, những người đang sống, tại sao ta lại sống hời hợt, sống cho qua chỉ để tồn tại chứ không để vươn lên. Ta nợ nhiều lắm trong sự sống này.
Không thể cắm lều để hưởng thụ cuộc vinh hiển. Anh phải sống! Nghĩa là ta phải sống, đối diện với thực tại, đối diện với thử thách gian nan. Ta phải sống như cách Người đã chết thay cho ta được sống. Sống nghĩa là thụ ơn, sống có nghĩa là mang ơn lành ấy đến cho người khác quanh ta.
Thiên Chúa của sự sống chứ không phải Thiên Chúa của sự chết. Tất cả con đường sống có nghĩa là: “Phải trải qua thập giá mới đến vinh quang”
(Per Cruxem ad Lucem).
L.m Giuse Hoàng Kim Toan
