Hồi còn nhỏ, có lần tôi hỏi mẹ: Từ nhà mình đến nhà thờ bao xa hả mẹ? Mẹ đang lúi húi chuẩn bị công việc, nghe tôi hỏi thì trả lời rất tự nhiên:— Khoảng một chuỗi kinh. Tôi ngẩn người. Một chuỗi kinh là bao xa?
Ngày ấy tôi chưa biết kilômét là gì. Tôi cũng chẳng có đồng hồ để đo thời gian. Tôi chỉ biết con đường từ nhà đến nhà thờ đi qua mấy hàng cây, qua một cây cầu nhỏ, rồi đến con đường dẫn vào nhà thờ. Nhưng mẹ không nói với tôi bằng mét. Mẹ nói bằng một chuỗi kinh.
Sau này lớn lên, tôi mới hiểu đó là cách những người ngày trước đo những khoảng cách của mình.
Ra chợ bao xa? — Độ một chuỗi. Ra đồng bao xa? — Hai chuỗi. Đi sang nhà bà ngoại? — Chừng nửa chuỗi. Thế là đủ.
Không cần bản đồ. Không cần điện thoại. Không cần Google Maps. Người xưa chỉ cần cầm lấy tràng hạt và đi.
Tôi hình dung cha mẹ mình ngày ấy, trên những con đường đất còn nhiều bụi đỏ, một tay xách giỏ, một tay lần chuỗi. Họ đi chậm rãi, miệng đọc Kinh Kính Mừng. Hết một chục kinh, con đường cũng đi thêm được một đoạn. Hết một chuỗi, có khi đã đến nhà thờ.
Có lẽ họ không nghĩ mình đang làm một điều gì đặc biệt. Họ chỉ lần hạt. Nhưng chính trong sự bình thường ấy, Kinh Mân Côi đã đi vào từng bước chân của một thế hệ. Người xưa mang lời kinh ra đường. Mang lời kinh ra chợ.Mang lời kinh ra đồng.
Mang lời kinh vào những buổi sớm còn mờ sương, vào những buổi chiều trở về sau một ngày làm việc mệt nhọc. Và có lẽ, người xưa cũng mang lời kinh vào cả những nỗi lo mà chẳng biết nói với ai.
Tôi nhớ những con đường ngày xưa ấy. Chúng dài hơn bây giờ rất nhiều. Không phải vì con đường dài hơn, mà vì ngày ấy người ta đi bộ. Muốn đến đâu thì phải tự mình bước tới đó.
Nhưng thật lạ, những con đường dài ấy dường như không làm người xưa nóng vội. Bởi trên đường có lời kinh. Một hạt. Một Kinh Kính Mừng. Rồi thêm một hạt. Thêm một Kinh Kính Mừng. Cứ thế, bước chân và lời kinh hòa vào nhau. Có lẽ vì vậy mà ngày xưa, người xưa có thể nói rất tự nhiên: “Nhà thờ còn một chuỗi kinh nữa.”
Tôi thích cách nói ấy. Bởi một chuỗi kinh không chỉ đo khoảng cách của con đường. Nó còn làm cho khoảng cách ấy trở thành một hành trình. Ngày nay, chúng ta có thể biết rất chính xác mình đã đi bao nhiêu bước. Chiếc điện thoại có thể báo cho ta biết hôm nay đã đi ba nghìn, năm nghìn hay mười nghìn bước. Đồng hồ còn cho biết quãng đường, thời gian và lượng calo đã tiêu hao.
Nhưng những con số ấy chỉ nói cho ta biết đôi chân đã đi bao xa. Còn một chuỗi kinh lại gợi cho ta một câu hỏi khác: Tâm hồn tôi đã đi được bao xa? Có những người đi rất xa nhưng tâm hồn vẫn quanh quẩn một chỗ. Có những người cả đời bôn ba, đi qua biết bao thành phố, nhưng vẫn chưa tìm được đường về với Chúa.
Cũng có những người chỉ đi một con đường rất quen thuộc, từ nhà đến nhà thờ, nhưng trong một chuỗi kinh, họ đã có thể đặt xuống biết bao lo lắng, biết bao đau khổ, biết bao điều không thể nói thành lời.
Ngày ấy, mẹ tôi nói: “Đến nhà thờ khoảng một chuỗi kinh.” Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy câu nói ấy đẹp hơn tôi tưởng. Bởi nhà thờ không chỉ cách nhà một khoảng đường. Nhà thờ là nơi người ta đi về. Và một chuỗi kinh chính là những bước chân chậm rãi của một tâm hồn đang trở về.
Có lẽ đó cũng là lý do Đức Maria trở nên gần gũi với những con người bình thường đến thế. Mẹ không đòi hỏi chúng ta phải có những lời cầu nguyện thật cao siêu. Mẹ chỉ cùng chúng ta đi trên con đường của đời sống, qua từng Kinh Kính Mừng, từng hạt nhỏ nằm trong lòng bàn tay.
Một hạt kinh. Một bước chân. Một lời cầu nguyện. Rồi thêm một hạt nữa. Con đường cứ thế mà đi.
Ngày xưa, tôi hỏi mẹ: — Một chuỗi kinh là bao xa? Bây giờ tôi mới hiểu: chẳng có một con số nào trả lời được. Một chuỗi kinh có thể là khoảng cách từ nhà đến nhà thờ. Nhưng cũng có thể là khoảng cách từ một nỗi buồn đến bình an, từ lo âu đến phó thác, từ lạc đường đến tìm thấy lối về.
Bây giờ tôi đi bộ cũng lại thầm đọc lời kinh ấy qua mỗi bước chân, không nhanh cũng không vội, thấy lòng yên lại.
Và có khi, sau cả một đời lần hạt, chúng ta mới nhận ra: Mình tưởng mình đang đi trên một con đường, nhưng thật ra, trong từng bước chân ấy, Thiên Chúa đang âm thầm đưa mình về nhà.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan