Nghe câu nói của Chúa Giêsu, hẳn các môn đệ đã rất ngạc nhiên: "Nếu các con không công chính hơn các luật sĩ và biệt phái, thì các con chẳng được vào Nước Trời đâu." Bởi trong mắt người Do Thái thời đó, các luật sĩ và biệt phái là những người đạo đức mẫu mực. Họ giữ luật tỉ mỉ, ăn chay, cầu nguyện và tuân thủ mọi quy định tôn giáo. Vậy Chúa Giêsu muốn nói đến một thứ công chính nào khác?
Vấn đề không phải là họ giữ luật nhiều, nhưng là họ dừng lại ở bề mặt của luật. Họ quan tâm đến hành vi bên ngoài hơn là tâm hồn bên trong. Không giết người thì đã là giữ luật, nhưng lòng vẫn có thể đầy căm ghét, ghen tương, khinh miệt và kết án anh em.
Vì thế, Chúa Giêsu đưa lề luật đi vào tận cõi sâu của trái tim. Ngài không chỉ cấm hành vi giết người, nhưng còn đụng đến gốc rễ của bạo lực là cơn giận dữ, sự khinh thường và những lời xúc phạm. Một người có thể chưa bao giờ cầm dao giết ai, nhưng đã nhiều lần "giết" người khác bằng ánh mắt coi thường, bằng lời nói cay nghiệt hay bằng sự thù ghét âm thầm kéo dài trong lòng.
Đó chính là sự công chính hơn mà Chúa Giêsu đòi hỏi: không chỉ tránh làm điều xấu, mà còn để cho trái tim được biến đổi. Không chỉ giữ luật bằng đôi tay, mà còn giữ luật bằng tâm hồn.
Chính vì thế, Chúa đặt việc hòa giải lên trước cả việc dâng lễ. Một điều thật bất ngờ: Thiên Chúa chấp nhận chờ đợi lễ vật của ta, nhưng không muốn ta trì hoãn việc làm hòa với anh em. Bởi không thể yêu mến Thiên Chúa vô hình mà lại khước từ người anh em hữu hình. Của lễ đẹp lòng Chúa nhất không phải là những nghi thức hoàn hảo, nhưng là một trái tim biết tha thứ và tìm lại sự hiệp thông.
Nhiều khi chúng ta vẫn nghĩ mình là người đạo đức vì không phạm những lỗi nặng. Nhưng Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta đi xa hơn. Có thể chúng ta không giết ai, nhưng có đang nuôi dưỡng sự oán hận không? Có thể chúng ta vẫn đi lễ, đọc kinh, phục vụ, nhưng có còn một người nào đó mà chúng ta không muốn gặp, không muốn tha thứ, không muốn làm hòa?
Nước Trời không thuộc về những người chỉ giữ luật cách máy móc, nhưng thuộc về những ai để cho tình yêu của Thiên Chúa thanh luyện tận đáy lòng mình. Công chính Kitô giáo không phải là sự hoàn hảo của các quy tắc, mà là sự hoàn thiện của tình yêu.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan