Lễ kính Thánh Simon và Thánh Giuđa Tông đồ – ngày 28 tháng 10
Có những ngọn lửa cần được thanh luyện để không thiêu đốt người khác, và có những trái tim cần mở rộng để không khép kín trong chính mình. Nhìn vào hai vị Tông đồ Simon và Giuđa Tađêô, chúng ta có thể suy niệm về hai chiều kích quan trọng của đời sống Kitô hữu: nhiệt thành trong sứ mạng và quảng đại trong tình yêu.
Thánh Simon được Tin Mừng gọi là Nhiệt Thành (Lc 6,15). Danh xưng này gợi lên hình ảnh một con người có lòng nhiệt huyết mạnh mẽ. Trong bối cảnh Do Thái dưới ách thống trị của đế quốc La Mã, sự nhiệt thành có thể gắn với lòng yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc. Phong trào Zelot về sau thể hiện rõ tinh thần chống La Mã, thậm chí có những khuynh hướng đấu tranh vũ trang. Tuy nhiên, Kinh Thánh không xác nhận chắc chắn Simon từng là thành viên của phong trào này.
Dù vậy, danh xưng Nhiệt Thành vẫn mở ra một câu hỏi đáng suy nghĩ: Lòng nhiệt thành của chúng ta đang hướng về điều gì?
Con người có thể rất nhiệt thành với những điều mình tin là đúng, sẵn sàng tranh đấu để bảo vệ lý tưởng và không ngại hy sinh vì mục tiêu đã chọn. Nhưng nhiệt thành tự nó chưa bảo đảm rằng chúng ta đang đi đúng đường. Khi thiếu sự phân định, lòng nhiệt thành có thể biến thành cuồng tín; khi thiếu tình yêu, khát vọng bảo vệ chân lý có thể trở thành cái cớ để kết án và loại trừ người khác.
Đức Giêsu đã gọi Simon vào Nhóm Mười Hai, đặt ông trong một cộng đoàn gồm những con người khác biệt. Theo Người, lòng nhiệt thành cần được thanh luyện bởi Tin Mừng. Đức Kitô không thiết lập Nước Thiên Chúa bằng gươm giáo, nhưng bằng tình yêu, sự phục vụ và hiến dâng chính mạng sống mình. Người không dạy các môn đệ thỏa hiệp với sự dữ, nhưng mời gọi họ chiến thắng sự dữ mà không để lòng mình bị thù hận thống trị.
Đức Kitô không dập tắt ngọn lửa nhiệt thành; Người thanh luyện ngọn lửa ấy để nó trở thành ánh sáng phục vụ.
Nếu thánh Simon gợi lên lòng nhiệt thành, thì thánh Giuđa Tađêô giúp chúng ta hướng đến một chiều kích khác: sự quảng đại. Cần nói rõ rằng ý nghĩa chính xác của tên Tađêô còn được tranh luận; vì thế, không thể khẳng định chắc chắn tên này có nghĩa là “quảng đại”. Tuy nhiên, đặt tên gọi ấy bên cạnh đời sống Tông đồ của ngài, chúng ta có thể dùng hình ảnh quảng đại như một điểm khởi đầu cho suy niệm.
Quảng đại là khả năng bước ra khỏi những tính toán chật hẹp của bản thân để dành chỗ cho Thiên Chúa và tha nhân. Người quảng đại không chỉ trao ban khi mình dư dật, không chỉ yêu thương khi được đáp đền, cũng không chỉ phục vụ khi được nhìn nhận. Họ biết trao đi thời gian, sự cảm thông, lòng kiên nhẫn và cả cơ hội để người khác được bắt đầu lại.
Trong Tin Mừng Gioan, thánh Giuđa, được phân biệt với Giuđa Ítcariốt, đã hỏi Đức Giêsu: “Thưa Thầy, tại sao Thầy phải tỏ mình ra cho chúng con, mà không tỏ mình ra cho thế gian?” (Ga 14,22). Câu hỏi ấy mở ra một cuộc đối thoại về cách Thiên Chúa biểu lộ chính mình. Đức Giêsu hướng các môn đệ đến tình yêu và việc tuân giữ lời Người, đồng thời hứa rằng Chúa Cha và Người sẽ đến ở lại với ai yêu mến Người (x. Ga 14,23).
Thiên Chúa không chỉ muốn con người nhận biết Người bằng trí hiểu, nhưng còn đón nhận Người trong một tương quan tình yêu. Và khi tình yêu ấy thực sự bén rễ trong tâm hồn, nó không thể chỉ khép kín trong đời sống riêng tư. Người yêu mến Thiên Chúa được mời gọi mở rộng trái tim với những người nghèo khó, yếu thế, bị bỏ quên và cả những người mình khó yêu thương.
Nhiệt thành và quảng đại vì thế không phải là hai con đường tách biệt. Nhiệt thành giúp chúng ta dấn thân; quảng đại giúp chúng ta biết dấn thân vì ai và bằng cách nào. Nhiệt thành mà thiếu quảng đại dễ biến thành áp đặt, bởi người ta chỉ muốn người khác theo ý mình. Quảng đại mà thiếu nhiệt thành có thể dừng lại ở những thiện cảm thoáng qua, không đủ sức đưa đến hành động. Khi kết hợp với nhau, nhiệt thành trở thành sức mạnh của sự dấn thân, còn quảng đại trở thành chiều sâu của tình yêu phục vụ.
Xin cho chúng ta có ngọn lửa của Simon để dấn thân và trái tim quảng đại để trao ban; có lòng can đảm để làm chứng cho chân lý và sự dịu dàng để không đánh mất tình người. Đó chính là cách người Kitô hữu làm cho Tin Mừng trở nên sống động giữa lòng thế giới hôm nay.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan