Qua cửa hẹp (Lc 13, 22-30)

QUA CỬA HẸP
Chúa Nhật 21 thường Niên năm C: Lc 13, 22-30

Suy niệm

Bài đọc I (Is 66, 18-21) mở ra một viễn tượng huy hoàng: Thiên Chúa quy tụ muôn dân muôn nước về Giêrusalem, không phân biệt chủng tộc, ngôn ngữ hay địa vị. Đó là hình ảnh một Nước Trời rộng mở, nơi tất cả được mời gọi bước vào.

Thế nhưng, Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến một câu hỏi gây băn khoăn: “Thưa Thầy, phải chăng chỉ có một số ít người được cứu rỗi?” Có lẽ người đặt câu hỏi tin rằng ơn cứu rỗi chỉ dành riêng cho dân Do Thái, và mong Đức Giêsu xác nhận điều đó. Nhưng Ngài không trả lời trực tiếp, mà đưa câu chuyện sang một hướng khác: không phải “có ít hay nhiều người được cứu”, mà là “Ai sẽ được cứu?” và “Muốn được cứu thì phải làm gì?”.

Nước Trời không phải là đặc quyền của một dân tộc hay một nhóm người, mà thuộc bất cứ ai sống theo Lời Chúa. Điều kiện ấy chính là “cửa hẹp” mà Chúa Giêsu nhấn mạnh: “Hãy chiến đấu để vào qua cửa hẹp” (Mt 7,14). Cửa hẹp là cuộc chiến không ngừng: với cái tôi cồng kềnh của mình, với những vun vén cá nhân, tự mãn và đầy tham vọng.  

Thật ra, cửa vào sự sống không hẹp nhưng vì cái tôi của mình quá to: to tham lam, to ích kỷ, to kiêu kỳ, nên phải nỗ lực liên tục để giữ cho cái tôi nhỏ lại trước Chúa và tha nhân. Cái tôi của chúng ta luôn có khuynh hướng bành trướng do ham muốn thu tích cho mình nhiều kiến thức, nhiều tiền bạc, nhiều uy tín. Cả những kinh nghiệm, tuổi tác, đạo đức, chức vụ, cũng có thể làm cái tôi xơ cứng và khép lại. (Manna).

Đức Giêsu cảnh báo: sẽ có những người đến gõ cửa khi cửa đã đóng, viện lý do mình từng ăn uống với Ngài, từng nghe Ngài giảng. Nhưng tương quan chỉ dừng ở bề ngoài thì vô ích. Nếu tình thân ấy không chạm tới trái tim, không biến đổi đời sống, thì vẫn chỉ là “mối quan hệ qua đường” – không thể bước vào bàn tiệc yêu thương.

Người Do Thái – dù là dân riêng Chúa, con cháu Abraham – cũng không có “vé ưu tiên” nếu không sống theo đường lối Đức Giêsu. Tình thân thể lý hay tập tục tôn giáo bên ngoài không bảo đảm phần rỗi. Khi ấy, lời Chúa sẽ thật nghiêm khắc: “Ta không biết các anh từ đâu đến!”.

Cửa hẹp đưa vào bàn tiệc Nước Trời không phải cửa cứ mở mãi, vì sẽ đến giờ “chủ nhà đứng dậy và khoá cửa lại”. Lúc đó, mọi nỗ lực muộn màng đều vô ích. Thật bất hạnh cho những ai đến trễ vì mải mê tích lũy của cải, đuổi theo danh vọng trên con đường thênh thang, mà quên Đấng là cùng đích duy nhất của đời mình. Thậm chí, “con cái trong nhà” cũng có thể bị loại ra ngoài, trong khi “thiên hạ từ Đông Tây Nam Bắc” lại được dự tiệc Nước Trời.

Cũng vậy, “Có những kẻ đứng chót sẽ lên hàng đầu, và có những kẻ đứng đầu sẽ xuống hàng chót”. Những kẻ đứng đầu vẫn luôn có nguy cơ tụt hậu nếu cứ tưởng mình xứng đáng. Có thể họ là những người lãnh đạo, được Chúa ban cho tài năng, chức vụ, quyền hành, trong xã hội hay trong Giáo hội, nhưng lại sống cho mình, không tận tình yêu thương phục vụ. Chính sự thành đạt, thu tích và lớn mạnh bên ngoài khiến họ to kềnh, nên không thể qua “cửa hẹp” mà vào Nước Trời.

Lời Chúa hôm nay là lời cảnh tỉnh cho những ai nghĩ mình “đứng đầu”, tưởng rằng địa vị, chức vụ hay uy tín là bảo đảm ơn cứu độ. Chính sự thành đạt và lớn mạnh bên ngoài có thể làm họ “quá khổ” để lọt qua cửa hẹp. Ngược lại, đây là tin mừng cho những người bị coi thường, sống bên lề, nhưng âm thầm trung tín và yêu thương.

Qua Lời Chúa, chúng ta được nhắc nhở: mang danh Kitô hữu, đã lãnh Bí tích Rửa Tội, siêng năng giữ đạo… chưa đủ để bảo đảm phần rỗi, nếu đời sống ta không sống Tin Mừng. Có thể Chúa vẫn “không quen biết” ta, nếu ta không để Ngài bước vào và biến đổi tâm hồn mình, nếu ta không sống với trái tim và ánh mắt của Ngài.

Tóm lại, sứ điệp hôm nay nối kết hai chân lý: Nước Trời mở rộng cho muôn dân (Is 66), nhưng Con đường vào là cửa hẹp của sự hoán cải và trung tín (Lc 13). Niềm vui là lời mời gọi rộng mở. Nỗi nghiêm trọng là con đường đòi hỏi hy sinh. Vì thế, câu hỏi Chúa muốn ta trả lời không phải là: “Có bao nhiêu người được cứu?”, mà là: “Tôi đang bước qua cửa nào: cửa hẹp của Chúa hay cửa rộng của thế gian?”

Mỗi lần ta bỏ bớt một chút ích kỷ, giảm đi một chút tự ái, là mỗi lần ta làm cho mình “nhỏ lại” để có thể lọt qua cửa hẹp mà vào Nước Trời.

Cầu nguyện

Lạy Chúa Giêsu!
Ơn cứu rỗi là món quà vô giá,
mà Chúa muốn ban tặng cho tất cả,
nhưng rồi lại tùy thuộc ở người ta,
có sẵn sàng để hết lòng đáp trả.

Cuộc sống cái gì cũng có giá,
huống chi ơn cao cả Chúa ban,
nên con cần một tấm lòng vàng,
thì mới có thiên đàng hạnh phúc.

Phải chiến đấu để vào qua cửa hẹp,
cửa không hẹp nhưng vì con quá to,
to tham vọng và ích kỷ kiêu kỳ,
to danh giá và chức quyền địa vị,
khiến bản thân ra xơ cứng chai lì.

Không lạ gì cuộc sống ra nghịch lý,
vì những kẻ đứng cuối sẽ lên đầu,
còn những kẻ đứng đầu lại xuống cuối,
chỉ khác nhau vì đã tiến hay lùi,
là vượt qua chính mình hay thoái lui.

Xin cho con chỉnh đốn lại đời mình,
không để cho cái “tôi” quá cồng kềnh,
kẻo vướng vít không thể qua cửa hẹp,
và cứ thế con làm đẹp đời mình.

Xin cho con sống thân tình với Chúa,
luôn ra sức thực thi thánh ý Ngài,
để ngày mai cuộc sống không tàn phai,
mà được mãi trên quê Trời vinh phúc. Amen.

Lm. Thái Nguyên