Từ “không” đến “vâng” (Mt 21,28-32)

TỪ “KHÔNG” ĐẾN “VÂNG”
Chúa Nhật XXVI Thường Niên năm A – Mt 21,28-32

Suy niệm

Con người thường bị đánh giá bởi quá khứ. Một người đã từng lầm lỗi dễ bị nhìn mãi như một người xấu; một người vốn đạo đức lại dễ được mặc nhiên xem là tốt. Nhưng Thiên Chúa không đóng khung một con người trong những gì họ đã từng là.

Bài đọc I hôm nay cho thấy điều đó rất rõ: “Nếu kẻ gian ác từ bỏ điều dữ nó đã làm, mà thi hành điều chính trực công minh, thì nó sẽ cứu được mạng sống mình” (Ed 18,27). Nghĩa là một quá khứ không tốt vẫn có thể mở ra một tương lai tốt, nếu con người dám thay đổi. Dụ ngôn hai người con hôm nay cũng đặt ta trước hai tiếng “vâng” và “không”, nhưng điều quyết định lại nằm ở những gì xảy ra sau đó.

1. Không ai bị đóng khung trong quá khứ

“Người cha đến gặp người con thứ nhất và bảo: ‘Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho.’ Nó đáp: ‘Con không muốn đâu!’ Nhưng sau đó, nó hối hận, nên lại đi.” (Mt 21,28-29).
 
Người con thứ nhất đã nói một tiếng “không” rất rõ. Nhưng may mắn thay, anh không để tiếng “không” ấy trở thành tiếng nói cuối cùng của đời mình. Tin Mừng chỉ ghi một chi tiết rất ngắn: “Sau đó, nó hối hận, nên lại đi.” Hai chữ “sau đó” chứa đựng cả một cuộc đổi đời. Giữa tiếng “không” và bước chân đi vào vườn nho, một trái tim đã thay đổi. Người con ấy tượng trưng cho những người thu thuế và những cô gái điếm mà xã hội và tôn giáo thời đó coi là tội lỗi. Quá khứ của họ chẳng đẹp đẽ gì. Thế nhưng chính khi nhận ra tình trạng của mình, họ lại có khả năng lắng nghe lời Gioan Tẩy Giả, tin và hoán cải.

Điều Chúa cần không phải một quá khứ không tì vết, nhưng một trái tim còn mềm mại để Người biến đổi. Đó cũng chính là điều ngôn sứ Êdêkien công bố: “Nó đã thấy và từ bỏ mọi tội lỗi nó đã phạm, thì chắc chắn nó sẽ sống” (Ed 18,28). Có những người mang mặc cảm về quá khứ đến nỗi nghĩ rằng mình không thể làm lại: đã bỏ Chúa quá lâu, đã sống sai quá nhiều, đã gây ra những điều không thể sửa chữa. Nhưng Tin Mừng cho thấy Thiên Chúa không chấp nhất ngày hôm qua, chỉ cần ta quay về hôm nay, là mọi sự đều bắt đầu mới.

2. Có những tiếng “vâng” mà cuộc đời lại nói “không”

“Người cha đến gặp người con thứ hai và cũng bảo như vậy. Nó đáp: ‘Thưa ngài, con đây!’ nhưng rồi lại không đi.” (Mt 21,30). Người con thứ hai nói rất đẹp. Anh lễ phép, mau mắn, chẳng có gì đáng chê trong lời nói. Chỉ có một điều: anh không làm.

Đức Giêsu muốn nói đến các thượng tế và kỳ mục. Họ biết Lề Luật, chu toàn nhiều nghi thức và được xem là những người đạo đức. Nhưng chính sự tự mãn ấy khiến họ không còn thấy mình cần phải thay đổi. Họ có thể nói “vâng” với Thiên Chúa bằng môi miệng, trong khi lại nói “không” với Người bằng cuộc sống.

Đó cũng là nguy cơ của đời sống đạo hôm nay. Ta có thể chu toàn nhiều nghi lễ, giữ nhiều luật lệ, nhưng lòng vẫn xa Chúa. Vì “Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: ‘Lạy Chúa! Lạy Chúa!’ là được vào Nước Trời cả đâu, nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy” (Mt 7,21). Bởi cuối cùng, giá trị của đời sống đức tin không nằm ở những gì ta nói với Chúa, nhưng ở những gì ta để Chúa thực hiện nơi cuộc đời mình.

3. Điều quan trọng là biết thay đổi

“Trong hai người con đó, ai đã thi hành ý muốn của người cha?” Họ trả lời: “Người thứ nhất.” (Mt 21,31) Cả hai người con đều bất toàn. Một người sai trong lời nói, một người sai trong việc làm. Nhưng người thứ nhất có một điều mà người thứ hai không có: anh biết thay đổi.

Đời sống chúng ta cũng luôn có sự giằng co giữa “vâng” và “không”, giữa ý Chúa và ý mình, giữa điều mình biết là tốt và điều mình thực sự làm. Có những lúc ta quảng đại nói “vâng”, nhưng rồi lại yếu đuối không thực hiện. Cũng có lúc ta đã nói “không” bằng một lựa chọn sai lầm, nhưng sau đó lại ân hận và muốn bắt đầu lại. Con người nhẹ dạ, không vấp ngã mới lạ. Chúa chỉ mong ta đứng sau mỗi lần vấp ngã.

Kể dụ ngôn xong, Chúa Giêsu tuyên bố một câu khiến những người đang tự cho mình là công chính phải sửng sốt: “Tôi bảo thật các ông: những người thu thuế và những cô gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông”. (Mt 21, 32). Họ giống nhau ở chỗ đã nghe Lời Chúa, nhưng lại khác nhau ở chỗ chỉ một bên thực hiện Lời Chúa. Điều ngăn cách con người với Thiên Chúa đôi khi không phải là một quá khứ tội lỗi, mà là một hiện tại không còn thấy mình cần hoán cải.

Kết

Có thể trong cuộc đời mình, ta đã nói với Chúa rất nhiều tiếng “không”, nhưng tiếng “không” của ngày hôm qua không nhất thiết phải là tiếng nói cuối cùng. Điều Chúa đang chờ chính là bước chân hôm nay.

Cần nhìn lại gương đẹp nhất của Đức Maria: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa” (Lc 1,38). Tiếng “xin vâng” ấy không chỉ vang lên một lần tại Nazareth, nhưng được Mẹ viết bằng cả cuộc đời, cho đến khi đứng dưới chân thập giá. Có lẽ đó cũng là hành trình đức tin của mỗi chúng ta: từ những tiếng “không” của yếu đuối, mỗi ngày học lại một tiếng “vâng” bằng chính cuộc đời mình.

Cầu nguyện

Lạy Chúa Giêsu!
Chúa kể ra dụ ngôn hơi lạ,
người cha sai hai con ra đồng,
người con thứ nhất liền nói không,
nhưng sau nó hối hận nên đi.

Người con thứ hai thì vâng ngay,
nhưng sau đó nó đã không đi,
hóa ra lời nói chưa là gì,
chỉ có thực thi là giá trị.

Mọi việc đạo đức chẳng nghĩa lý gì,
mọi việc tốt lành cũng chẳng ích chi,
nếu con không dám thực thi ý Chúa,
mà chỉ cứ loay hoay với ý mình,
nên nhiều khi con chỉ biết đọc kinh,
mà không sống đức tin trong hành động.

Với ý Chúa dù mọi cái tầm thường,
nhưng cũng sẽ trở nên thật phi thường:
bóng tối lại hóa thành ánh sáng;
sự dữ lại biến thành sự lành;
cái chết lại trở thành sự sống;
bế tắc lại tới lúc chuyển thông;
Xin cho con luôn yêu điều Chúa muốn,
và tha thiết muốn sống điều Chúa yêu.

Xin đừng để con sống dễ dãi,
theo ý riêng con nhiều hư hại.

Đừng để thân con như liễu yếu,
là thói nuông chiều theo bản năng.

Xin cho con cứ làm điều Chúa muốn,
nhưng cho con sức mạnh để thi hành. Amen.

Lm. Thái Nguyên