Niềm tin lên đường (Mt 2, 1-12)

NIỀM TIN LÊN ĐƯỜNG
Chúa Nhật Chúa Hiển Linh: Mt 2, 1-12

Suy niệm
 

Tin Mừng hôm nay kể về các nhà chiêm tinh, được gọi là Magi, từ phương Đông đến tìm kiếm Đấng Cứu Thế. Họ là những người khôn ngoan, am hiểu triết học và khoa học tự nhiên. Họ tin là các vì sao có liên hệ đến vận mệnh thế giới, và sự xuất hiện của một vì sao lạ có thể là dấu chỉ cho một biến cố lớn lao. Nhưng điều làm nên ý nghĩa của các Magi không phải là kiến thức họ có, mà là một đức tin lên đường.
 

1. Bêlem – nơi nhỏ bé nhưng mang lời hứa của Thiên Chúa
 

Đức Giêsu ra đời tại Bêlem, miền Giuđê, thời vua Hêrôđê trị vì. Bêlem là một thị trấn nhỏ, cách Giêrusalem khoảng mười cây số về phía nam, xưa kia gọi là Épratha. Nơi đây là quê hương của vua Đavít. Chính từ dòng dõi Đavít, Thiên Chúa hứa ban Đấng Cứu Độ cho dân Ngài, như lời ngôn sứ Mikha đã loan báo: “Phần ngươi, hỡi Bêlem Épratha… từ nơi ngươi, Ta sẽ cho xuất hiện một vị có sứ mạng thống lãnh Ítraen” (Mk 5,1). Điều nghịch lý là: nơi nhỏ bé và âm thầm ấy lại trở thành điểm khởi đầu của kế hoạch cứu độ dành cho muôn dân.
 

2. Ánh sao và những con người thao thức tìm kiếm
 

Thánh Mátthêu viết trình thuật này theo lối văn khải huyền của người Do Thái, nên không thể hiểu mọi chi tiết theo nghĩa đen. Tuy nhiên, điều ông muốn nhấn mạnh rất rõ: Thiên Chúa có thể dùng chính những dấu chỉ quen thuộc của vũ trụ để ngỏ lời với con người. Qua một vì sao, Thiên Chúa mời gọi các dân ngoại lên đường tìm kiếm Ngài.
Các nhà chiêm tinh trở thành hình ảnh của những con người không thuộc dân được tuyển chọn, nhưng có một trái tim thao thức, khao khát chân lý và sẵn sàng đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa.
 

3. Niềm tin dám lên đường trong đêm tối
 

Chấp nhận lên đường là chấp nhận rời bỏ sự an toàn quen thuộc để bước đi trong đêm tối, khi mọi sự chưa rõ ràng. Niềm tin của các nhà chiêm tinh không phải là sự chắc chắn tuyệt đối, nhưng là một chọn lựa can đảm. Họ đã phải trải qua những chặng đường dài, những mệt mỏi, lạc hướng và thử thách. Và chính trên con đường ấy, đức tin của họ được thanh luyện, để cuối cùng họ có thể nhận ra Thiên Chúa, Đấng muốn tỏ mình ra cho muôn dân.
 

4. Biết mà không đi – một bi kịch tôn giáo

Trái ngược với các nhà chiêm tinh là phản ứng của vua Hêrôđê và giới lãnh đạo Do Thái giáo. Hêrôđê bối rối và sợ hãi vì quyền lực của mình bị đe dọa. Các thượng tế và kinh sư biết rõ lời các ngôn sứ nói Đấng Mêsia sinh ra ở Bêlem, nhưng họ vẫn không lên đường. Họ có Kinh Thánh, có truyền thống, có hệ thống tôn giáo hoàn chỉnh, nhưng thiếu một điều căn bản: là niềm tin dám bước đi. Đức tin của họ bị khép kín trong lề luật, nghi lễ và những cơ chế an toàn. Biết rất nhiều về Thiên Chúa, nhưng lại không gặp được Ngài cũng có thể là căn bệnh của ta.

5. Gặp Đức Kitô và trở về bằng con đường khác

Cuối cùng, các nhà chiêm tinh gặp được Hài Nhi, không phải trong cung điện, cũng không trong hào quang rực rỡ, mà trong một khung cảnh nghèo nàn. Chỉ với cái nhìn của đức tin, họ mới nhận ra nơi Hài Nhi bé nhỏ ấy là Vua của muôn dân. Gặp được Đức Kitô, họ sấp mình bái lạy và dâng tiến lễ vật. Rồi họ trở về bằng con đường khác. Không chỉ để tránh âm mưu của Hêrôđê, mà còn nói lên một hướng sống mới. Ai thật sự gặp Chúa thì không thể tiếp tục lối sống cũ.

6. Thế giới hôm nay trước những dấu chỉ

Câu chuyện ấy vẫn đang tiếp diễn trong thế giới hôm nay. Vẫn có những người coi Thiên Chúa như một thực tại xa vời, không can dự vào lịch sử con người. Vẫn có những chủ trương phủ nhận mọi chiều kích thần linh và tìm cách bóp nghẹt chân lý, cho dù họ vẫn thấy những dấu chỉ dưới nhiều hình thức. Thế nhưng vẫn có biết bao người, dù không mang danh Kitô hữu, vẫn đang âm thầm tìm kiếm Thiên Chúa. Một ánh sáng nào đó soi chiếu trên đường đời họ, thúc đẩy họ sống cho sự thiện, cho phẩm giá con người, và cho những giá trị vượt lên trên lợi ích trước mắt. Họ là những Magi của thời đại hôm nay.

7. Lời mời gọi dành cho chúng ta

Còn chúng ta thì sao? Nếu không tỉnh thức, chúng ta cũng có thể tự mãn với những gì mình biết về Thiên Chúa, để rồi đánh mất thao thức kiếm tìm Ngài. Đức tin chúng ta rất dễ bị thu gọn trong các tín điều, câu kinh và nghi thức, mà thiếu sức đẩy lên đường.

Lễ Chúa Hiển Linh mời gọi ta học lại bài học của các nhà chiêm tinh, là một đức tin lên đường: dám ra khỏi mình, ra khỏi những an toàn và tiện nghi đang trói buộc, để nhận ra Thiên Chúa đang tỏ mình trong thiên nhiên, trong lịch sử, và trong chính những biến cố bình thường.

Cầu nguyện

Lạy Chúa là Thiên Chúa khắp vũ hoàn,
không chỉ tỏ mình cho Ít-ra-en,
mà còn cho tất cả mọi dân nước,
Chúa đã dùng ánh sao làm dấu chỉ,
nhờ đó các đạo sĩ đã lên đường,
và rồi đã gặp được Chúa tình thương.

Chúa vẫn tỏ mình ra cho những ai,
có tâm hồn đơn sơ và ngay chính,
sống công bình và bác ái tận tình,
không ham mê bám víu cuộc đời này.

Như các nhà chiêm tinh đi tìm Chúa,
xin cho con dám đi ra khỏi mình,
khỏi định kiến và lười biếng tinh thần,
khỏi tiện nghi và tự mãn bản thân,
để nhận ra Chúa nơi từng tha nhân,
qua dấu chỉ của thiên nhiên vạn vật.

Xin cho con sống niềm tin lên đường,
luôn can trường và chấp nhận đau thương,
để sau khi vượt qua nhiều gai chướng,
được gặp Chúa ở cuối cuộc hành hương,
là niềm vui hạnh phúc chốn thiên đường,
mà lòng con vẫn hằng luôn mong ước.

Xin cho con nên dấu chỉ của Chúa,
là ánh sao giữa đời trong đêm tối,
để âm thầm luôn dẫn lối đưa đường,
là ánh sao hiền lành và khiêm nhượng,
trong phục vụ với tất cả tình thương,
để qui hướng mọi người về với Chúa. Amen.

Lm. Thái Nguyên